Nadrzędnym celem tzw. projektów badawczych jest NAUKA MYŚLENIA (spekulowanie, wnioskowanie, stawianie hipotez itp.). W okresie od 2. do 4. roku życia następuje niezwykle szybki rozwój intelektualny dziecka, który można wzmacniać wspierając dziecięcą ciekawość!

Jakie umiejętności rozwijają najmłodsze dzieci w ramach projektów badawczych?

  • Język, rozumienie symboli, fotografii, map i modeli (rozumienie symboliczne), np. nazywanie zwierząt na obrazkach, pokazanie siebie na fotografii;
  • dziecko zaczyna rozumieć i przedstawiać punkt widzenia innych osób (w prostych sytuacjach);
  • dziecko uczy się dzielić świat na obiekty żywe i nieożywione, np. fascynuje się zwierzętami;
  • dziecko potrafi prowadzić proste klasyfikacje według funkcji i rodzaju, a nie tylko cech, np. potrafi wyodrębnić piłki spośród innych zabawek;
  • dziecko szybko uczy się, jak przeprowadzić klasyfikację przedmiotów w sposób zhierarchizowany, np. małe – duże.

Projekty badawcze z 2-3-letnimi dziećmi wykorzystują naturalną w tym wieku motywację:

  • dziecięcą inicjatywę i kreatywność;
  • chęć podejmowania decyzji przez dzieci (ja sam!);
  • zaangażowanie dzieci, zaciekawienie i zaabsorbowanie światem (co pływa, a co tonie, wkładanie drobnych elementów do otworów itp.).

Ponadto, podczas projektów badawczych rozwijana i wzmacniana  jest samodzielność, współpraca i umiejętność porozumiewania się dzieci – niezbędne elementy rozwoju społeczno-emocjonalnego.

Optymalnym rozwiązaniem dla dzieci w wieku żłobkowym jest realizacja projektów w grupach  mieszanych wiekowo, w których znajdą się dzieci starsze (np. 4-letnie), które mogą być „przewodnikami” i „nauczycielami” dla młodszych np. 2-letnich kolegów. Jednocześnie starsze dzieci uczą się odpowiedzialności i opiekuńczości względem młodszych.

Etap 1

  • Wybór tematu projektu badawczego: musi być realny, dostępny, wynikający z doświadczeń dzieci (np. raczej Latarka niż Kosmos, Pies a nie Dinozaur) lub zaproponowany przez dzieci.

Tak rozpoczął się projekt „Latarka” w Fundacji Sto Pociech:

Przez pierwsze dwa spotkania „nęciliśmy” dzieci pojazdami, zamkami, oglądaliśmy albumy i obserwowaliśmy czy temat „bierze”, czy nie. Czy zaciekawi dzieci ogrodnictwo, a może sznurek? Pojawił się wtedy także do dyspozycji dzieci aparat fotograficzny (żeby się z nim oswoiły). Największe zaciekawienie i radość sprawiła dzieciom znaleziona w szafie latarka.

  • Tworzenie kolekcji czyli zbiorów przedmiotów związanych z tematem
  • Zapisywanie pytań i hipotez dzieci związanych z tematem, np.:

– Jak myślisz…?
– Co to jest? Jak to działa?
– Co już wiesz o …?
– Opowiedz mi o …

Etap 2

  • Prowadzenie „badań naukowych” przez dzieci, np.

– mierzenie miarką, ważenie,
– eksperymenty np. sprawdzenie: co pływa, a co tonie, co znajduje się w środku latarki,
– prowadzenie „wywiadu z ekspertem”, czyli osobą, która zdaniem dzieci zna się na danym temacie (Kto nam opowie o psie? MÓJ DZIADEK!),
– szkice, czyli dzieci rysują rysunek patrząc na realny obiekt (rysunek NIE Z WYOBRAŹNI).

Etap 3

  • Zebranie „wyników badań” i omówienie ich z dziećmi – WYCIĄGNIĘCIE WNIOSKÓW
  • Tworzenie modelu obiektu, który był przedmiotem badań
  • Prezentacja wyników przed rodzicami i zaproszonymi gośćmi

Owocnych badań!

Źródła:

[1] „Projekty badawcze z najmłodszymi dziećmi” Gracjana Woźniak, zeszyt metodyczny nr 1, Fundacja Rozwoju Dzieci im. Komeńskiego, Warszawa 2011.

[2] Mali badacze – metoda projektu w edukacji elementarnej” J. H. Helm i L. G. Katz, Wydawnictwa CODN, Polska Fundacja Dzieci i Młodzieży, Warszawa 2003.

[3] Prof. Lilian G. Katz „Kwestie programowe we wczesnej edukacji – jak zaangażować intelekt i emocje dziecka” Wykład wygłoszony 9.05.2005 przez profesor Lilian G. Katz w Warszawie.

[4] Planowanie szkolnych projektówartykuły po polsku ze wskazówkami do pracy metodą projektów badawczych.

[5]  Fundacja Sto Pociech, Warszawa – działania projektowe  prowadzone z dziećmi w ramach zajęć „Brykamy bez mamy” Karolina Wojno, Marta Ryng, Monika Hofmokl-Ostrowska: projekty “LATARKA” i “DREWNO”.

[6] www.projektpies.blogspot.com Blog prowadzony w ramach projektu “PIES”  przez Joannę Wrońską i Agnieszkę Chruścińską (projekt prowadzony w ramach „Regularnych Zajęć Montessori” w siedzibie Stowarzyszenia „Aktywni dla Stegien”, Warszawa).

[7] www.imd.org.pl Instytut Małego  Dziecka im. A. Lindgren, Poznań, organizacja pozarządowa prowadząca m.in. „przedprojekty” z małymi dziećmi  na zaproszenie Fundacji Rozwoju Dzieci im. Jana Amosa Komeńskiego w Polsce.

 

 

Mali badacze – jak rozwijać myślenie u dwu- i trzylatków?
Tagi:                                    

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *