To, jak organizowany jest pobyt dziecka w żłobku, w znacznej mierze zależy od tradycji i kultury danego społeczeństwa. Stąd wychowawcom w danym kraju może być trudno wpaść” na nowe rozwiązania w tym obszarze. Dotyczy to również procesu adaptacji. Szukając inspiracji do tego jak usprawnić ten proces warto więc sięgać do doświadczeń wychowawców nie tylko w kraju, ale też poza jego granicami.

Poniżej znajdziecie cztery charakterystyczne cechy procesu adaptacji w portugalskim żłobku Obra Social Paulo VI w Lizbonie. Placówka ta ma długą tradycję i cieszy się ogromnym uznaniem lokalnej społeczności. Być może stosowane w niej praktyki staną się inspiracją dla rodzimych wychowawców.

  • Organizacja procesu adaptacji

Proces adaptacji każdego dziecka jest uzależniony od jego indywidualnych potrzeb. Może trwać od kilku dni do nawet dwóch, trzech tygodni. W kolejnych dniach adaptacji rodzice oraz kadra decydują o tym, jak długo dziecko będzie w placówce oraz jaką część tego czasu spędzi bez rodzica. Z dnia na dzień czas ten jest wydłużany. Kiedy dziecko zaczyna przebywać w placówce samodzielnie, wychowawcy zwracają rodzicom szczególną uwagę, żeby konkretnie i precyzyjnie mówili mu, kiedy je odbiorą, na przykład po danym wydarzeniu (zabawie w ogrodzie, leżakowaniu itp.) czy po określonym posiłku. Wychowawcy uczą również rodziców, że ich zachowanie w czasie rozstawania się z dzieckiem ma szczególne znaczenie dla jego poczucia komfortu i bezpieczeństwa w placówce. Sugerują, żeby uważali na swoje zachowanie i nie zarażali” dzieci swoim niepokojem czy smutkiem związanym z rozstaniem; żeby żegnali się z uśmiechem, pewnie i bez zbędnego przedłużania pożegnania wychodzili z sali.

  • Główny opiekun dziecka

W pierwszym okresie pobytu w placówce dziecko nawiązuje bliższą relację z jednym, wybranym w gronie kadry opiekunem. Dziecko przyzwyczaja się do niego w obecności rodzica. Ma to mu ułatwić płynne przejście ze środowiska rodzinnego do instytucjonalnego. Ponadto praktyka ta ma zapewnić poczucie komfortu i bezpieczeństwa rodzicom, w okresie adaptacji mają bowiem możliwość bliższego poznania wychowawcy, który będzie utrzymywał codzienny kontakt z ich dzieckiem, a także będzie odpowiedzialny za współpracę i komunikację z nimi. W celu uniknięcia nieporozumień, w placówce o rozwoju dziecka, ale też kwestiach organizacyjnych z jego rodzicami rozmawia jedynie główny opiekun.To jemu swoje spostrzeżenia dotyczące dziecka przekazują inni wychowawcy w grupie, a ten przekazuje je rodzicom.

  • Udział rodziców

Aktywny udział rodziców w procesie adaptacji jest postrzegany jako kluczowy dla jej powodzenia. W tym okresie szczególnie intensywnie współpracują oni z głównym opiekunem dziecka. Jest to bowiem czas, w którym nie tylko dziecko adaptuje się do placówki, ale też bliżej poznają się dorośli, którzy w kolejnych latach będą się wzajemnie wspierać w opiece, wychowaniu i edukacji dziecka. W pierwszych dniach adaptacji rodzic jest razem z dzieckiem w sali. Bawi się z nim i zajmuje (np. zmienia pieluszkę, karmi), tak jak ma to miejsce w domu. Główny opiekun obserwuje w tym czasie dziecko i uczy się, jak reaguje ono na różne sytuacje oraz poznaje jego przyzwyczajenia.

  • Ważne przedmioty

Rodzice są proszeni o przyniesienie do placówki przedmiotu, który dziecko szczególnie lubi, i które daje mu poczucie komfortu i bezpieczeństwa np. misia lub kocyk. Przedmiot ten nazywany jest przedmiotem przejścia” i towarzyszy dziecku tak długo (czasami przez wszystkie lata pobytu w placówce), jak długo dziecko tego potrzebuje. Ponadto, w portugalskich żłobkach na jednej ze ścian są umieszczane zdjęcia rodziców, rodzin i bliskich dzieci, co ma wspierać budowanie wspólnoty” obu środowisk rozwoju dziecka.

Więcej o adaptacji przeczytacie we wpisach Moniki Rościszewskiej-Woźniak, np. Zaufanie i powierzenie – filary dobrej adaptacji. Wskazówki dla wychowawców i rodziców.

Do przedyskutowania w gronie wychowawców:

Jak w waszych placówkach organizowana jest adaptacja?
Co robicie, żeby nawiązać z dziećmi i ich rodzicami bliskie relacje w okresie adaptacji?

Źródło:

Wysłowska. O., Pacholczyk-Sanfilippo. M., Lubomirska. K., (2020). Żłobki w wybranych krajach europejskich. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Adaptacja do żłobka po portugalsku

Była nauczycielka wychowania przedszkolnego i wczesnoszkolnego, obecnie pracuje na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Jej zainteresowania badawcze dotyczą: aspektów jakości instytucjonalnych form opieki, wychowania i edukacji dzieci (żłobków, klubów dziecięcych, punktów dziennego opiekuna) oraz procesów doskonalenia zawodowego wychowawców małego dziecka.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *