Czytanie dzieciom, zwłaszcza w okresie niemowlęcym, wspiera ich rozwój językowy. Badania wskazują, że nigdy nie jest za wcześnie żeby zacząć czytać dzieciom [1], a czytanie nawet trzy- czteromiesięcznym niemowlętom, zaprocentuje, kiedy będą starsze.

Osiągnięcia w zakresie rozwoju języka i słownictwa

BoekStart to holenderski program, który zachęca dzieci od urodzenia do czwartego roku życia wraz z ich rodzicami do wspólnego czytania książek. Program ten powstał na kanwie idei mówiącej o tym, że wspólne czytanie wzmacnia więź między rodzicem a dzieckiem, i że nigdy nie jest za wcześnie na rozpoczęcie wspólnego czytania. Inspiracją dla Holendrów był brytyjski program BookStart [2]. Jednym z pytań jakie zadali inicjatorzy BoekStart było to, czy u dzieci, które wspólnie czytają z rodzicami, rozwój językowy przebiega szybciej. Co więcej, zbadano, które dzieci najbardziej z niego korzystają.

Wyniki badań realizowanych z uczestnikami projektu pokazały, że niemowlęta, którym czytano przed ukończeniem ośmiu miesięcy, miały lepsze wyniki w zakresie umiejętności językowych. Po 15 miesiącach dzieci te dysponowały większym zakresem słownictwa, a korzyści z rozpoczęcia wczesnego czytania książek były jeszcze bardziej widoczne po 22 miesiącach.

Wspólne czytanie jest ważnym bodźcem dla rozwoju językowego, gdyż książki zawierają obrazy i słowa, z którymi dziecko może nie mieć  na co dzień styczności. Ponadto rodzice często używają bardziej złożonego języka podczas czytania z dziećmi niż podczas wspólnej zabawy [3]. Podsumowując, wspólne czytanie książek od pierwszych miesięcy życia zwiększa szanse dziecka na posiadanie bogatego zasobu słownictwa.

Lepsze osiągnięcia niemowląt o “trudnym” temperamencie

Badania wykazały też, że z udziału w Boekstart szczególnie skorzystały niemowlęta o “trudnym” temperamencie [4]. Ma to związek z faktem, że rzadziej czyta się dzieciom, które m.in. często płaczą, niż tym, które są spokojne. Naukowcy przypuszczają, że rodzice dzieci o “trudnym” temperamencie mają poczucie, że ich interakcje z dzieckiem nie są optymalne i szukają wsparcia w tym zakresie np. poprzez udział w BoekStart. Ze względu na udział w projekcie, rodzice ci byli bardziej skłonni do czytania dzieciom pomimo ich “trudniejszych” zachowań. W rezultacie, zarówno dzieciom z “trudniejszym” jak i tym z “łatwiejszym” temperamentem czytano tak samo często. Jednak to dzieci z “trudniejszym” temperamentem skorzystały z BoekStart najbardziej, gdyż miały większy zasób słownictwa niż dzieci z “trudnym” temperamentem, które nie uczestniczyły w programie.

Wspólne czytanie książek niesie długotrwałe pozytywne efekty związane z umiejętnością czytania i motywacją do czytania

Pierwsza ważna faza rozwoju umiejętności czytania ma miejsce w okresie wczesnego dzieciństwa. To właśnie w tym czasie tworzą się fundamenty dla rozwoju języka i umiejętności czytania oraz pozytywnego nastawienia małych dzieci do czytania. Nie dotyczy to jedynie niemowląt, ale też przedszkolaków, które zdobywają przewagę w zakresie rozwoju językowego nad swoimi rówieśnikami, jeśli czytane są im książki i prowadzone są z nimi częste rozmowy [5]. Korzyści z tym związane będą widoczne przez całe ich życie. Czytanie małym dzieciom ma zatem długotrwały pozytywny wpływ na osiągnięcia dzieci w zakresie czytania i motywacji do czytania.

Zapewnienie stymulującego środowiska czytelniczego

Ważne jest, aby zapewnić dzieciom środowisko rozwoju, w którym nie tylko czyta im się książki, ale też zachęca do samodzielnego czytania. Jako wychowawca odgrywasz w tym procesie ważną rolę. Upewnij się, że książki, które są w zasięgu dzieci odpowiadają ich doświadczeniom i zainteresowaniom. Wspieraj dzieci w wyborze i czytaniu książek. Stwórz atrakcyjne miejsce w sali, gdzie dzieci mogą samodzielnie korzystać z książek. Ponadto warto zaaranżować codzienny rytuał czytania, na przykład przed pójściem spać, podczas jedzenia lub na koniec dnia. Pokaż dzieciom, że czytanie to świetna zabawa! Dzięki temu będą je kojarzyły z przyjemnością.

Podsumowując, oto tytułowe
pięć korzyści wynikających z czytania małym dzieciom:

  1. Dzieci uczą się, że czytanie jest przyjemne, co zwiększa prawdopodobieństwo, że będą czytać samodzielnie, gdy będą starsze.
  2. Czytanie dzieciom z “trudnym” temperamentem może pomóc rodzicom w budowaniu relacji z nimi i skutecznie wspierać ich rozwój.
  3. Wspólne czytanie książek wspiera tworzenie silnych więzi między dorosłym a dzieckiem.
  4. Dzieci, którym regularnie czytane są książki, mają większy zasób słownictwa.
  5. Czytanie małym dzieciom ma trwały pozytywny wpływ na ich umiejętność oraz motywację do czytania.

Ten post został zaadaptowany na podstawie wpisu Ruth Heuvelman (CED-group, Niderlandy).

Źródła:

[1] De Bondt, M., Willenberg, I. A., Bus, A. G. (2020). Do book giveaway programs promote the home literacy environment and children’s literacy-related behavior and skills? Review of Educational Research, 90, 349-379.

[2] W Europie i na świecie powstało kilka programów nawiązujących do oryginalnego BookStart. Listę tych programów można znaleźć tu: https://www.booktrust.org.uk/about-us/booktrust-affiliates/affiliates-in-europe/

[3] Demir-Lira, Ö. E., Applebaum, L. R., Goldin-Meadow, S., & Levine, S. C. (2019). Parents’ early book reading to children: Relation to children’s later language and literacy outcomes controlling for other parent language input. Developmental Science, 22 (3), e1274.

[4] Van den Berg, H., & Bus, A. G. (2014). Beneficial effects of BookStart in temperamentally highly reactive infants. Learning and Individual Differences, 36, 69-75.

[5] Moore, M. & Wade, B. (2003). Bookstart: A qualitative evaluation. Educational Review, 55, 3-13.

 

Zajrzyjcie także do innych naszych wpisów na temat czytania małym dzieciom:

Książki obrazkowe w żłobku? Wywiad z ekspertem

Jeszcze raz, jeszcze raz, jeszcze raz!… przeczytajmy tę samą książkę!

Książki mają supermoc – czyli dlaczego warto czytać z małymi dziećmi

Pięć korzyści wynikających z czytania niemowlętom

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *